Sala nr 64

Gabinet Integracji Sensorycznej

 

Co to jest integracja sensoryczna?

Integracja sensoryczna to odbiór, organizowanie, interpretacja i przetwarzanie bodźców zmysłowych (informacji sensorycznych) napływających do układu nerwowego przez zmysły. Efektem integracji sensorycznej jest właściwa  reakcja adaptacyjna, czyli adekwatne zachowanie w danej sytuacji.

Jakie zmysły biorą udział w integracji sensorycznej?

W integrację  sensoryczną zaangażowane są wszystkie zmysły  człowieka, tj.

  • układ  przedsionkowy (narząd równowagi),
  • układ czucia głębokiego ( propriocepcja ),
  • zmysł dotyku,
  • zmysł wzroku,
  • zmysł słuchu,
  • zmysł węchu,
  • zmysł smaku

Jeżeli układy te, począwszy od okresu życia płodowego, właściwie funkcjonują  i odbierają informacje sensoryczne to rozwój psychofizyczny dziecka  jest prawidłowy. Jednakże integracja bodźców zmysłowych zależy także od stanu zdrowia narządów zmysłów. Jeśli zachodzi podejrzenie np. uszkodzenia narządu ruchu, wzroku, słuchu konieczne jest przeprowadzenie badań lekarskich i wdrożenie leczenia.

Dlaczego integracja sensoryczna jest ważna?

Bez dobrej integracji sensorycznej wykonywanie codziennych czynności (reakcje adaptacyjne) jak np.: jedzenie, chodzenie, ubieranie, byłoby znacznie utrudnione czy wręcz niemożliwe. Dzięki niej człowiek może funkcjonować  w otaczającym świecie i realizować z powodzeniem zadania, które ma do wykonania.
Najbardziej intensywnie integracja sensoryczna rozwija się od urodzenia do końca okresu przedszkolnego. Stanowi bazę dla sprawnego funkcjonowania np. percepcji słuchowej, percepcji wzrokowej, koordynacji wzrokowo – ruchowej, co z kolei warunkuje opanowanie czytania, pisania, liczenia i innych umiejętności gwarantujących sukcesy w szkole i dalszym życiu.
Na każdym etapie rozwoju integracja sensoryczna przyczynia się do wystąpienia określonych zachowań np.

  • niemowlę chwyta zabawkę,
  • przedszkolak potrafi wchodzić i schodzić po schodach,
  • uczeń sprawnie przepisuje tekst z tablicy do zeszytu,
  • nastolatek tańczy bez patrzenia  na nogi,
  • dorosły  sprawnie prowadzi samochód .

DEFICYTY INTEGRACJI SENSORYCZNEJ

Kiedy można u dziecka podejrzewać deficyty integracji sensorycznej?
Nie u wszystkich dzieci przyczyną problemów w nauce, rozwoju lub zachowania jest zaburzona integracja sensoryczna. Deficyty w tym zakresie nie oznaczają także występowania zawsze bardzo rozległych zaburzeń. Istnieje bowiem wiele stopni  i  rodzajów zaburzeń integracji sensorycznej.
Można jednak  wyodrębnić   pewne objawy wskazujące na dysfunkcje integracji sensorycznej:
Nadmierna wrażliwość na bodźce dotykowe, wzrokowe, słuchowe oraz ruch.
Nadwrażliwość ta może się objawiać takimi zachowaniami jak:

  • dziecko nie lubi być dotykane, przytulane,
  • dziecko unika określonych rodzajów ubrań lub jedzenia,
  • dziecko boi się odrywania stóp do podłoża np. nie wchodzenia na drabinki,
  • dziecko unika placów zabaw  lub nadmiernie lubi karuzele, huśtawki.
  • dziecko bardzo nie lubi mycia twarzy lub włosów,
  • dziecko jest nadmiernie ruchliwe,
  • dziecko ma trudności z koncentracją uwagi,
  • dziecko bywa impulsywne,
  • dziecko jest rozdrażnione w miejscach głośnych lub jaskrawo oświetlonych.

Zbyt mała wrażliwość na stymulację sensoryczną.
W przeciwieństwie do dziecka z nadwrażliwością, dziecko z obniżoną wrażliwością  na ruch, bodźce dotykowe, wzrokowe, słuchowe może poszukiwać  intensywnych wrażeń sensorycznych lub jest bierne.

Można wówczas obserwować takie zachowania jak:

  • dziecko celowo uderza ciałem o przedmioty,
  • dziecko intensywnie kręci się wokół własnej osi,
  • dziecko może ignorować ból (często kaleczy się i nie czuje tego),
  • dziecko mocno naciska ołówkiem na papier,
  • dziecko często ma buzię pobrudzoną jedzeniem.

Problemy z koordynacją

Problemy te mogą dotyczyć umiejętności z zakresu dużej lub małej motoryki.  Wówczas można zauważyć, że:

  • dziecko ma kłopot z opanowaniem nowych umiejętności ruchowych np.: jazda na rowerze, pływanie,
  • dziecko ma trudności z wykonywaniem czynności samoobsługowych : jedzenie, używanie sztućców, samodzielne mycie się , ubieranie, zapinanie guzików, wiązanie sznurowadeł,
  • dziecko źle funkcjonuje na lekcjach wychowania fizycznego (ma trudności z łapaniem piłki, podczas gier zespołowych),
  • ruchy dziecka mogą być niezgrabne, sztywne, często się przewraca lub uderza o meble (mówiąc „głupi stół”) .

Trudności  z rozwojem mowy i wymową

Już w  okresie niemowlęcym można zauważyć  zachowania sugerujące wystąpienie w późniejszym wieku trudności z rozwojem mowy i wymową. Można zauważyć wówczas:  problemy z ssaniem, połykaniem, żuciem, samodzielnym piciem, jedzeniem pokarmów stałych. 

Trudności w nauce

Trudności w nauce są często wynikiem  dysfunkcji integracji sensorycznej. Można zauważyć, że:

  • dziecko ma „brzydki” charakter pisma,
  • dziecko ma trudności z przepisywaniem z tablicy,
  • dziecko często myli stronę prawą i lewą,
  • dziecko ma kłopoty czytaniem, przestawia litery, myli litery podobne, przeskakuje  linie.

 

Na czym polega terapia integracji sensorycznej?

Terapia integracji sensorycznej nazywana jest naukową zabawą. Dziecko poprzez zabawę uczy się i rozwija. Jego układ nerwowy uczy się integrować bodźce zmysłowe, aby lepiej radziło sobie w życiu codziennym - w domu, na podwórku, podczas uczenia się i zabawy. Mają mu w tym pomóc ćwiczenia stosowane w trakcie terapii takie jak np. chodzenie po równoważni, skakanie na piłce, masaże, przechodzenie przez przeszkody, jazda na deskorolce. W trakcie terapii jest wykorzystywany specjalistyczny sprzęt i pomoce.

Jak długo trwa terapia integracji sensorycznej?


Czas trwania terapii dostosowany jest indywidualnie do stanu dziecka. Dzieciom z zaburzeniami neurologicznymi oraz uszkodzeniami narządów zmysłów potrzebna jest stała stymulacja sensoryczna. W tym  przypadku terapia integracji sensorycznej ma charakter wspierający leczenie i inne działania terapeutyczne.

 

Sebastian podczas terapii

View the embedded image gallery online at:
http://sosw3.bydgoszcz.pl/sala-nr-64#sigFreeId03b567293d